ေနာ္ေဝ ေတာ္လွန္ေရးျပတိုက္ / နော်ဝေ တော်လှန်ရေးပြတိုက်

ေနာ္ေဝႏိုင္ငံရဲ႕ ေတာ္လွန္ေရးျပတိုိက္ (Resistance Museum) ကို ၿပီးခဲ့တဲ့ တနဂၤေႏြေန႕က သြားလည္ရင္း စဥ္းစားမိတဲ့ အခ်က္ ႏွစ္ခ်က္ေလာက္ရွိတယ္။ ျပတိုက္ရဲ႕ ေနာ္ေဝလို နာမည္က Hjemmefrontmuseet လို႔ေခၚတယ္။ တိုက္ရုိက္ဘာသာျပန္ရင္ေတာ့ Home front (ျပည္တြင္း စစ္မ်က္ႏွာ) လို႕အဓိပၸာယ္ရတယ္။ Resistance အတြက္ ေနာ္ေဝစကားလံုးက သတ္သတ္ရွိတယ္။ Motstand လို႔ သံုးတယ္။ ျပည္တြင္းစစ္မ်က္ႏွာလို႔ သံုးရတဲ့ အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုက ဒုတိယကမာၻစစ္မွာ ဂ်ာမန္ေတြ ေနာ္ေဝကို ဝင္သိမ္းေတာ့ ေနာ္ေဝ ဘုရင္မိသားစုနဲ႔ အစိုးရက လန္ဒန္ကို ထြက္ေျပးရတယ္။ ေနာ္ေဝႏိုင္ငံထဲမွာက ဂ်ာမန္ေတြကို ေထာက္ခံတဲ့ ကီးစလင္း (Quisling) ရဲ႕ Nasjonal Samling လို႔ေခၚတဲ့ ေနာ္ေဝနာဇီပါတီကလဲ ရွိေနတယ္။ ဂ်ာမန္ေတြ မက်ဴးေက်ာ္မီက ေနာ္ေဝစစ္တပ္ဟာ စစ္အတြက္ ဘာမွ မျပင္ဆင္ထားသေလာက္ပဲ။ အင္အားလဲ မရွိဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ေနာ္ေဝနာဇီပါတီကလြဲၿပီး ျပည္တြင္းမွာ က်န္ခဲ့တဲ့ တျခားပါတီေတြေရာ၊ အရပ္သား ေတာ္လွန္ေရးသမားေတြကပါ ဝိုင္းကူၿပီး တိုက္ေပးခဲ့ရတာျဖစ္တယ္။


ဒီျပတိုက္ကို အဓိက မတည္သူေတြက ဘုရင္စနစ္ကို ေထာက္ခံတဲ့ ေနာ္ေဝအမ်ိဳးသားေရးဝါဒီေတြျဖစ္လို႔ ဘုရင္ ျပည္ေတာ္ျပန္တဲ့အေၾကာင္းေတြ၊ ဘုရင္အတြက္ ျပည္သူေတြက စစ္တိုက္ၾကပံုေတြကို အသားေပး ျပသထားတယ္။ ျပခန္းဝင္ေပါက္အနီး ေမာ္ကြန္းရုပ္ရွင္ျပတဲ့ေနရာမွာ စစ္နဲ႕ ဆက္ႏြယ္ခဲ့တဲ့ ေနာ္ေဝ မင္းသံုးပါးရဲ႕ ပံုတူပန္းခ်ီကားသံုးခ်ပ္ကို ခ်ိတ္ဆြဲထားတယ္။ နာဇီဂ်ာမန္ေတြကို ေတာ္လွန္ရာမွာ တျခားႏိုင္ငံေတြမွာနည္းတူ ေနာ္ေဝကြန္ျမဴနစ္ပါတီ (Norges Kommunistiske Parti) ဟာလဲ အေရးပါတဲ့ အခန္းက ပါဝင္ခဲ့ေပမဲ့ ျပတိုက္မွာ သီးျခားေနရာေပး ေဖာ္ျပထားတာ မေတြ႔ရဘူး။ မၾကာေသးခင္ကမွ ကြန္ျမဴနစ္ေတြ လုပ္ခဲ့တဲ့ ေတာ္လွန္ေရး (resistance) အေၾကာင္း စာအုပ္သစ္တစ္အုပ္ထြက္လာတယ္လို႔ ဆိုတယ္။


ျမန္မာျပည္မွာ revolution နဲ႔ resistance ႏွစ္မ်ိဳးလံုးကို ေတာ္လွန္ေရးဆိုတဲ့ စကားတစ္လံုးထဲ သံုးေနတယ္။ (Culture နဲ႔ civilization ႏွစ္မ်ိဳးကိုလဲ ယဥ္ေက်းမႈ လို႔ပဲသံုးတယ္။ မဆလပါတီရဲ႕ စာေစာင္ေတြမွာေတာ့ culture ကို ပ်ိဳးေထာင္မႈဆိုၿပီး ထြင္ခဲ့ဖူးတယ္။) ဒါေၾကာင့္ မတ္လ (၂၇) ရက္ေန႔ကိုလဲ ေတာ္လွန္ေရးေန႔ ဝါ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးေန႔ ဆိုၿပီး ႏိုင္ငံေရးအသိုင္းအဝိုင္းေတြက ျပန္လည္ ေျပာင္းလဲ ေခၚေဝၚခ်င္ၾကတယ္။ အဂၤလိပ္လိုေတာ့ Revolution Day သို႔မဟုတ္ Fascist Revolution Day လို႔ တခ်ိဳ႕က ဘာသာျပန္ၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ကို ေတာ္လွန္တာဟာ အမွန္စင္စစ္ "ေတာ္"လွန္ေရး မဟုတ္ပါဘူး။ တြန္းလွန္တိုက္ခိုက္တဲ့ resistance သာျဖစ္တယ္။ ေတာ္လွန္ေရး (revolution) ဆိုတာက ေခတ္ေျပာင္း၊ စနစ္ေျပာင္းဖို႔အတြက္ အုပ္ခ်ဳပ္သူလူတန္းစားတစ္ရပ္ကို ၿဖိဳလွဲတိုက္ထုတ္ပစ္ရတဲ့ လႈပ္ရွားမႈျဖစ္စဥ္ပါ။ အဲဒီကေန ျဖန္႔က်က္ေတြးမယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အဖြဲ႔အစည္းတခ်ိဳ႕က revolution နဲ႔ revolutionary စာသားေတြကို ေဖာေဖာသီသီ ထည့္သံုးတာဟာ အဓိပၸာယ္ေလးသလိုလိုနဲ႔ ေပါ့ေစပါတယ္။ Resistance ဆိုတဲ့စကားလံုးကလဲ ဆီေလ်ာ္ေအာင္သံုးရင္ အင္အားပိုရွိသလို အဓိပၸာယ္အမ်ားႀကီး ျခံဳငံုမိႏိုင္ပါတယ္။


ေနာက္တစ္ခ်က္ ေျပာခ်င္တာက ေနာ္ေဝမွာ ေတာ္လွန္ေရးျပတိုက္နဲ႔ တပ္မေတာ္ျပတိုက္ကို ခြဲျပထားတာကိုလဲ သေဘာက်မိတယ္။ (ျပတိုက္ေတြကို စီမံခန္႔ခြဲတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းတူေကာင္း တူႏိုင္ေပမယ့္ အနည္းဆံုး ျပတိုက္အေဆာက္အအံုေတြကေတာ့ သီးသန္႕စီျဖစ္ပါတယ္။) ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးကို တပ္မေတာ္စစ္သမိုင္းျပတိုက္ရဲ႕ ျပခန္းတစ္ခုအျဖစ္နဲ႔ပဲ ထည့္သြင္းထားတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးျပတိုက္ (resistance museum) တစ္ရပ္ သီးျခားထားမယ္ဆိုလဲ သင့္ေတာ္လိမ့္မယ္။ တကယ္ေတာ့ resistance ကာလဟာ ျပည္သူ႕စစ္ရဲ႕ ျပယုဂ္အျဖစ္ တင္ျပဖို႔ အေကာင္းဆံုး သာဓကျဖစ္တယ္။ တစ္နည္းဆိုရရင္ ပဋိပကၡကာလ အရပ္ဘက္-စစ္ဘက္ဆက္ဆံေရး ပံုသ႑ာန္တစ္မ်ိဳးပါပဲ။ ရန္သူကလဲ ျပည္ပကလာတဲ့ ဘံုရန္သူျဖစ္တယ္။ မိမိတို႕အသီးသီးအသကရဲ႕ အယူဝါဒနဲ႕ လူမ်ိဳးေရးကြဲျပားမႈေတြကို ေဘးဖယ္ထားၿပီး ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္ ေလ့လာသင္ယူဖို႕၊ အခ်င္းခ်င္း နားလည္မႈရေအာင္ ႀကိဳးပမ္းဖို႔ အခြင့္အေရးေတြ ရေစတဲ့ အေျခအေနျဖစ္တယ္။

----------------------

 ​နော်ဝေနိုင်ငံရဲ့ တော်လှန်ရေးပြတိုက် (Resistance Museum) ကို ပြီးခဲ့တဲ့ တနင်္ဂနွေနေ့က သွားလည်ရင်း စဉ်းစားမိတဲ့ အချက် နှစ်ချက်လောက်ရှိတယ်။ ပြတိုက်ရဲ့ နော်ဝေလို နာမည်က Hjemmefrontmuseet လို့ခေါ်တယ်။ တိုက်ရိုက်ဘာသာပြန်ရင်တော့ Home front (ပြည်တွင်း စစ်မျက်နှာ) လို့အဓိပ္ပာယ်ရတယ်။ Resistance အတွက် နော်ဝေစကားလုံးက သတ်သတ်ရှိတယ်။ Motstand လို့ သုံးတယ်။ ပြည်တွင်းစစ်မျက်နှာလို့ သုံးရတဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုက ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မှာ ဂျာမန်တွေ နော်ဝေကို ဝင်သိမ်းတော့ နော်ဝေ ဘုရင်မိသားစုနဲ့ အစိုးရက လန်ဒန်ကို ထွက်ပြေးရတယ်။ နော်ဝေနိုင်ငံထဲမှာက ဂျာမန်တွေကို ထောက်ခံတဲ့ ကီးစလင်း (Quisling) ရဲ့ Nasjonal Samling လို့ခေါ်တဲ့ နော်ဝေနာဇီပါတီကလဲ ရှိနေတယ်။ ဂျာမန်တွေ မကျူးကျော်မီက နော်ဝေစစ်တပ်ဟာ စစ်အတွက် ဘာမှ မပြင်ဆင်ထားသလောက်ပဲ။ အင်အားလဲ မရှိဘူး။ ဒါကြောင့် နော်ဝေနာဇီပါတီကလွဲပြီး ပြည်တွင်းမှာ ကျန်ခဲ့တဲ့ တခြားပါတီတွေရော၊ အရပ်သား တော်လှန်ရေးသမားတွေကပါ ဝိုင်းကူပြီး တိုက်ပေးခဲ့ရတာဖြစ်တယ်။


ဒီပြတိုက်ကို အဓိက မတည်သူတွေက ဘုရင်စနစ်ကို ထောက်ခံတဲ့ နော်ဝေအမျိုးသားရေးဝါဒီတွေဖြစ်လို့ ဘုရင် ပြည်တော်ပြန်တဲ့အကြောင်းတွေ၊ ဘုရင်အတွက် ပြည်သူတွေက စစ်တိုက်ကြပုံတွေကို အသားပေး ပြသထားတယ်။ ပြခန်းဝင်ပေါက်အနီး မော်ကွန်းရုပ်ရှင်ပြတဲ့နေရာမှာ စစ်နဲ့ ဆက်နွယ်ခဲ့တဲ့ နော်ဝေ မင်းသုံးပါးရဲ့ ပုံတူပန်းချီကားသုံးချပ်ကို ချိတ်ဆွဲထားတယ်။ နာဇီဂျာမန်တွေကို တော်လှန်ရာမှာ တခြားနိုင်ငံတွေမှာနည်းတူ နော်ဝေကွန်မြူနစ်ပါတီ (Norges Kommunistiske Parti) ဟာလဲ အရေးပါတဲ့ အခန်းက ပါဝင်ခဲ့ပေမဲ့ ပြတိုက်မှာ သီးခြားနေရာပေး ဖော်ပြထားတာ မတွေ့ရဘူး။ မကြာသေးခင်ကမှ ကွန်မြူနစ်တွေ လုပ်ခဲ့တဲ့ တော်လှန်ရေး (resistance) အကြောင်း စာအုပ်သစ်တစ်အုပ်ထွက်လာတယ်လို့ ဆိုတယ်။


မြန်မာပြည်မှာ revolution နဲ့ resistance နှစ်မျိုးလုံးကို တော်လှန်ရေးဆိုတဲ့ စကားတစ်လုံးထဲ သုံးနေတယ်။ (Culture နဲ့ civilization နှစ်မျိုးကိုလဲ ယဉ်ကျေးမှု လို့ပဲသုံးတယ်။ မဆလပါတီရဲ့ စာစောင်တွေမှာတော့ culture ကို ပျိုးထောင်မှုဆိုပြီး ထွင်ခဲ့ဖူးတယ်။) ဒါကြောင့် မတ်လ (၂၇) ရက်နေ့ကိုလဲ တော်လှန်ရေးနေ့ ဝါ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးနေ့ ဆိုပြီး နိုင်ငံရေးအသိုင်းအဝိုင်းတွေက ပြန်လည် ပြောင်းလဲ ခေါ်ဝေါ်ချင်ကြတယ်။ အင်္ဂလိပ်လိုတော့ Revolution Day သို့မဟုတ် Fascist Revolution Day လို့ တချို့က ဘာသာပြန်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဖက်ဆစ်ဂျပန်ကို တော်လှန်တာဟာ အမှန်စင်စစ် "တော်"လှန်ရေး မဟုတ်ပါဘူး။ တွန်းလှန်တိုက်ခိုက်တဲ့ resistance သာဖြစ်တယ်။ တော်လှန်ရေး (revolution) ဆိုတာက ခေတ်ပြောင်း၊ စနစ်ပြောင်းဖို့အတွက် အုပ်ချုပ်သူလူတန်းစားတစ်ရပ်ကို ဖြိုလှဲတိုက်ထုတ်ပစ်ရတဲ့ လှုပ်ရှားမှုဖြစ်စဉ်ပါ။ အဲဒီကနေ ဖြန့်ကျက်တွေးမယ်ဆိုရင် မြန်မာနိုင်ငံမှာ အဖွဲ့အစည်းတချို့က revolution နဲ့ revolutionary စာသားတွေကို ဖောဖောသီသီ ထည့်သုံးတာဟာ အဓိပ္ပာယ်လေးသလိုလိုနဲ့ ပေါ့စေပါတယ်။ Resistance ဆိုတဲ့စကားလုံးကလဲ ဆီလျော်အောင်သုံးရင် အင်အားပိုရှိသလို အဓိပ္ပာယ်အများကြီး ခြုံငုံမိနိုင်ပါတယ်။


နောက်တစ်ချက် ပြောချင်တာက နော်ဝေမှာ တော်လှန်ရေးပြတိုက်နဲ့ တပ်မတော်ပြတိုက်ကို ခွဲပြထားတာကိုလဲ သဘောကျမိတယ်။ (ပြတိုက်တွေကို စီမံခန့်ခွဲတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတူကောင်း တူနိုင်ပေမယ့် အနည်းဆုံး ပြတိုက်အဆောက်အအုံတွေကတော့ သီးသန့်စီဖြစ်ပါတယ်။) မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဖက်ဆစ်တော်လှန်ရေးကို တပ်မတော်စစ်သမိုင်းပြတိုက်ရဲ့ ပြခန်းတစ်ခုအဖြစ်နဲ့ပဲ ထည့်သွင်းထားတယ်လို့ ထင်ပါတယ်။ တော်လှန်ရေးပြတိုက် (resistance museum) တစ်ရပ် သီးခြားထားမယ်ဆိုလဲ သင့်တော်လိမ့်မယ်။ တကယ်တော့ resistance ကာလဟာ ပြည်သူ့စစ်ရဲ့ ပြယုဂ်အဖြစ် တင်ပြဖို့ အကောင်းဆုံး သာဓကဖြစ်တယ်။ တစ်နည်းဆိုရရင် ပဋိပက္ခကာလ အရပ်ဘက်-စစ်ဘက်ဆက်ဆံရေး ပုံသဏ္ဍာန်တစ်မျိုးပါပဲ။ ရန်သူကလဲ ပြည်ပကလာတဲ့ ဘုံရန်သူဖြစ်တယ်။ မိမိတို့အသီးသီးအသကရဲ့ အယူဝါဒနဲ့ လူမျိုးရေးကွဲပြားမှုတွေကို ဘေးဖယ်ထားပြီး နှစ်ဦးနှစ်ဘက် လေ့လာသင်ယူဖို့၊ အချင်းချင်း နားလည်မှုရအောင် ကြိုးပမ်းဖို့ အခွင့်အရေးတွေ ရစေတဲ့ အခြေအနေဖြစ်တယ်။