ဒီနိုင်ငံရေးလိပ်ခဲတည်းလည်းဖြစ်နေမှုကို အမြန်ပြီးဆုံးစေချင်ပြီ။ လက်ရှိအခြေအနေဟာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက်လုံး ဆုံးရှုံးရမယ့် သူရှုံး-ကိုယ်ရှုံးရလဒ် (lose-lose outcome) ကိုသာ ဦးတည်နေတာဖြစ်တယ်။ အဆုံးရှုံးဆုံး ဖြစ်မှာကတော့ မြန်မာနိုင်ငံပဲ။ နိုင်သူမရှိတဲ့ တိုက်ပွဲဖြစ်တယ်။ နိုင်တဲ့သူလည်း ရှုံးမှာပဲ။ ရှုံးတဲ့သူလည်း ရှုံးတာပဲ။ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို ချွတ်ခြုံကျနိုင်ငံ (failed state) အဖြစ် အရင်တွန်းပို့ပြီးမှ ပြန်လည်ထူထောင်ဖို့ဆိုတာ အင်မတန်အမြော်အမြင်နည်းရာ ရောက်တယ်။ ဒီစကားက နှစ်ဖက်လုံးကို ပြောရမယ့်စကားဖြစ်တယ်။ ဒီလိုပြောရင်လည်း အခုအချိန်မှာ တစ်ဖက်နဲ့ တစ်ဖက် သူ့အပြစ်၊ ကိုယ့်အပြစ် လက်ညှိုးထိုး ပြစ်တင်ကြဦးမှာပဲ။ သို့သော် ဒီအခြေအနေ ဒီအတိုင်းဖြစ်လာရမယ်လို့ မဖြစ်မနေ မရှောင်လွဲနိုင်ခဲ့တာ (inevitability) မျိုး လုံးဝ မရှိပါ။ ဘက်တစ်ဖက်စီက တည်ဆောက်လာခဲ့တဲ့ ပြောဆိုသုံးနှုန်းမှု (discourse)၊ ဇာတ်ကြောင်းဖွဲ့ပုံ (narratives) ၊ ရန်/ငါခွဲမှု (securitization) တွေ ရှိကြပါတယ်။ နောက်ဆုံး အဲဒီအရာတွေမှာ မိမိဘာသာ မိမိပြန်ပတ်မိ၊ ပိတ်လှောင်မိပြီး စိတ်ကြံစည်တာနဲ့ နုတ်ကပြောထွက်သမျှက ပြုမူလုပ်ဆောင်မှုတွေ ဖြစ်လာတဲ့အခါ အကျပ်အတည်းက ရုပ်လောကမှာ အကြမ်းစားပေါ်လွင် ဆိုးဝါးလာတာဖြစ်တယ်။ တစ်ဖက်က ကစားပွဲကို မတရား ဖျက်တယ်။ အခြားတစ်ဖက်ကလည်း ပွဲပျက်ပြီဆိုပြီး လိုက်နာဖို့ စည်းမျဉ်းမရှိတော့ဟန် ပြုမူတယ်။ စည်းမျဉ်းသစ်တွေ အပြိုင်ရေးဆွဲတယ်၊ အပြင်လူကို ခေါ်သွင်းချင်တယ်။ ခုံသမာဓိအနေနဲ့တော့ မဟုတ်၊ မိမိဘက် ပါဖို့အတွက်သာ ဖြစ်နေတယ်။ ခက်တာက အပြင်မှာ ကမ္ဘာ့အစိုးရ (world government) ဆိုတာ မရှိဘူး။ ဒီတော့ ခုံသမာဓိခေါ်ထားသူတချို့ကိုယ်တိုင်က ဖျာဝင်ခင်းကြတယ်။ ကမ္ဘာမှာ မြန်မာဟာ လတ်တလောမှာတော့ ဖျာခင်းစရာ နေရာပေါ့။ တကယ်ကြားဝင်ပေးနိုင်မယ့်သူတွေကိုလည်း ရန်လုပ် စကားလွန်ထားကြတော့ ဘေးလူတွေက မင်းတို့အသိုက်အမြုံကို မင်းတို့ဘယ်လောက်ပျက်အောင် ဖျက်ကြမလဲလို့သာ အံ့ဩခြင်းကြီးစွာနဲ့ ငေးကြည့်ရုံသာ။